Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 211 315 bloogów | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS

Zdjęcia w galeriach.


Msze Święte

sobota, 30 października 2010 20:16

W Niedziele i Święta:
godzina: 10, 11, 12, w pierwszą niedzielę miesiąca msza w języku Łacińskim o godzinie 11 
Dni Powszednie:
godzina 18


oceń
10
8

Kościół Bożogrobców w Gnieźnie

wtorek, 28 września 2010 22:00
 Kościół Bożogrobców w Gnieźnie


Krótki zarys dziejów
    Około roku 1179 Przecław, kanonik gnieźnieński sprowadził z Miechowa Bożogrobców – zakon powstały podczas wypraw krzyżowych dla obrony Grobu Chrystusowego w Jerozolimie i osadził ich przy kościele św. Krzyża. Znakiem tego zakonu był krzyż z podwójna poprzeczką. W 1243 roku Przecław II i Bolesław Pobożny ufundowali Bożogrobcom kościół i klasztor na przedmieściu Gniezna, przy istniejącym już szpitalu na Grzybowie. Około połowy  XIV wieku wzniesiono tam obecny ceglany kościół pod wezwaniem św. Jana. Pochodzi on prawdopodobnie z czasu po spustoszeniu Gniezna przez Krzyżaków w 1331 roku. Poprzedni kościół mógł ulec zniszczeniu  za względu na swoje położenie poza linią obramowań.         
   Kościół p.w. Jana Chrzciciela, spadkobierca chlubnej tradycji Zakonu Bożogrobców, jest jednym gnieźnieńskim obiektem sakralnym j jednym z niewielu na terenie polski ,który przetrwał wieki w niezmienionej formie gotyckiego stylu.
Architektura prezbiterium
    Kościół św. Jana jest budowlą orientowaną gotycką, jednonawową, wydłużoną, murowaną z cegły w układzie polskim. Jego prezbiterium (wysokość 5,60m, szerokość 5,15m, długość 7,50m) skierowane na wschód, jest nieco starsze od nawy z około połowy XIV wieku, posiada dwa przęsła sklepienne krzyżowe, z tych ostatnie pięciopolowe. Przęsła dzieli grunt o prostym profilu, żebra mają profil tzw. Suchy. Grunt i żebra ceglane opierają się na wspornikach, wykonanych ze sztucznego kamienia, mających kształt pięciobocznych spiczastych ostrosłupów. Na przecięciu żeber w każdym przęśle znajduje się okrągły, płasko rzeźbiony zwornik jeden z gładką tarczą herbową, drugi z podwójnym krzyżem (godło Bożogrobców).

    Pierwotnie prezbiterium miało tylko trzy okna (połowa XIV wieku): dwa w ścianach dwubocznego zamknięcia oraz jedno w ścianie południowej. Następnie okno w tej ścianie przebito prawdopodobnie w XVI wieku, a dwa kolejne okna – w ścianie północnej – pod koniec XVII wieku. Obecnie wszystkie sześć ścian posiada otwory okienne.

    W prześle bliższym nawy, na przeciwległych ścianach, znajdują się dwie półkoliste wnęki, rozczłonkowane trzema ostrołukowymi zawieszonymi arkadami (przeznaczone na siedzenia dla zakonników – sedilia). W drugim przęśle, w ścianie południowej, znajduje się wnęka z profilowanym obramieniem, zasklepionym ostrym łukiem, a naprzeciw – w ścianie północnej – w nowej oprawie z kamienia – nieduży otwór – nisza na tabernakulum.    
 
Polichromia prezbiterium
    Pierwotnie prezbiterium nie posiadało wyprawy tynkowej, lecz pokryte było wykonaną w technice al secco polichromią na cieniutkiej pobiale wapiennej, spod której wyraźnie przebija widoczny wątek cegieł, na ogół bardzo regularny, polski. Pod koniec  XVII wieku i połowy XVII stulecia dokonano gruntownej restauracji kościoła, podczas której otynkowano  całe wnętrze świątyni, przy czym zatynkowano także polichromię.                                                                                                
    Na polach sklepiennych, na tle gładkim, obrzeżonym żółtymi i białymi pasami obiegającymi wzdłuż żeber, znajdują się głowy ponadnaturalnej wielkości, osadzone na popiersiach. Są to głowy królów i proroków Starego Testamentu. Jedyna głowa jest kobieca. Prawie wszystkie zwrócone są lekko w bok i posiadają nakrycia w rodzaju czapek książęcych czeskiego typu – płaskich lub z podniesionym rogiem. Jedna z głów nie posiada nakrycia. Głowy obrysowane są czarnym konturem. Modelunek barwy występuje tylko wokół oczu i przy nosie oraz w partiach szat. Twarze odznaczają się poważnym wyrazem. Prawie czarne źrenice ożywiają szeroko otwarte oczy.
    Ściany zdobi szereg kompozycji figuralnych. W dwóch kondygnacjach rozmieszczone są sceny z życia Chrystusa, Matki Bożej, św. Jana Chrzciciela i postacie świętych. W górnej kondygnacji ,na poziomie okien, od lewej strony (czyli od północy), znajdują się sceny: Narodzenie Pana Jezusa, Chrystus w świątyni adorowany przez aniołów, Zwiastowanie, Ecce Homo, św. Agnieszka, św. Barbara, św. Dorota i jednak dotychczas nierozpoznana święta. W kondygnacji dolnej, od północy, biegną sceny: Dawid grający na harfie, Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Chrystus w otchłani, koronacja Matki Bożej, ścięcie św. Jana Chrzciciela i taniec Salome. We wnękach na sedilia i między scenami: tarcze z godłami Bożogrobców i figurki klęczących zakonników. We wnęce ostrołukowej w ścianie południowej postacie św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty. Wreszcie na ścianie tęczowej Matka Miłosierdzia i św. Krzysztof   
    W latach 1916-1920 przeprowadzono prace konserwatorskie polegające m.in. na odsłonięciu polichromii. Tynk ze ścian odbito w roku 1913, a polichromię poddano konserwacji w roku 1920. Prace poprowadził wówczas prof. Jan Rutowski. W 1979 pracownicy Pracowni Konserwacji Zabytków z Poznania dokonali oczyszczenia malowideł metoda mechaniczną, co jednak w minimalnym stopniu przyczyniło się do ich uwydatnienia. W 1980 roku ta sama pracownia przeprowadziła dalsze prace konserwacyjne przy polichromii, za pomocą naturalnych roztworów. Dokonano likwidacji trwałych zabrudzeń. W 1998 r. prace konserwatorskie wykonał mgr Teodor Szukała z Poznania, konserwator malarstwa ściennego i zabytkowego. Były to ostatnie zabiegi konserwatorskie, związane z oczyszczeniem, odnowieniem zakonserwowaniem malowideł. Im to zawdzięczamy obecny stan polichromii.

Architektura (nazwa, wieża, klasztor)
   Nazwa wzniesiona została w II połowie XIV wieku. Jej elementy  konstrukcyjne(żebra, zworniki, obrzeża okienne) wykonywane są ze sztucznego kamienia. Jest nieco wyższa i szersza niż prezbiterium, czteroprzęsłowa, od zachodu z czworoboczną wieżą,  w której przyziemiu  znajduje się zakrystia. Sklepienia krzyżowo-żebrowe, wyodrębnione są wydatnymi żebrami jarznowymi. Wsporniki żeber  o bogato rzeźbionej, figuralnej, zwierzęcej dekoracji, z różnymi przedstawieniami. Na ścianie północnej- lis i gęsi, pelikan karmiący pisklęta, maska otoczona liśćmi, głowa w spiczastej czapce, Na stronie południowej – trzy koty, maska otoczona kwiatami, św. Menas  z wielbłądami, głowa w spiczastej czapce. W kluczach żeber trzy zworniki w kształcie bogatych baldachimów, czwarty – zniszczony. Na przecięciu żeber  dwie głowy  dwutwarzowe oraz kwiaty z podwójną koroną. Na żebrach  nowa bogata dekoracja  z rozetek i pięciolistnych kwiatów. Łuk tęczowy ostrołukowy. Okna  gotyckie również ostrołukowe (pięć).Portale od nawy: od południa – gotycki z profilowanej cegły, z uszkodzonymi ościeżami; od północy – barokowy z XVII wieku. Drzwi zakrystii do nawy z blachy żelaznej ze starym zamknięciem (wiek XVIII).
    Wieża czterokondygnacyjna. W jej przyziemiu od północy okrągłe, kamienne okienko z czterolistnym ażurowym motywem.  Na pozostałych kondygnacjach okna, blendy ostrołukowe i okrągłe. Hełm z blachy miedzianej – barokowy (rok 1666), z dwiema lataniami. Od zewnątrz kościół jest opięty dwuskokowymi skarpami. Gzyms cokołowy  z profilowanej cegły. Gzyms koronujący – tynkowany – nowszy (II połowa XVII wiek, pod nim fryz z cegieł). Dachy dwuspadowe, kryte rzymską dachówką. Przylegający do kościoła klasztor jest murowany z cegieł, częściowo w układzie gotyckim, otynkowany. Na piętrze znajduje się ganek łączący  klasztor z kościołem. Założony na planie litery L przylega klasztor skrzydłem północnym do odcinka fasady zachodniej  kościoła  i do ściany północnej wieży.  
oceń
7
3

Zdjęcia w galeriach.


sobota, 3 grudnia 2016

Licznik odwiedzin:  0  

Kalendarz

« grudzień »
pn wt śr cz pt sb nd
   01020304
05060708091011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

Galerie

Archiwum

O moim bloogu

Kościół Rektorski p.w. św. Jana Chrzciciela Zabytek Średniowiecznej Sztuki Sakralnej

Ulubione strony

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 11390

Więcej w serwisach WP

Bloog.pl

Bloog.pl